خشکی چشم در سنین پایین؛ چرا این مشکل رو به افزایش است؟
خشکی چشم دیگر تنها مختص سالمندان نیست و امروزه بسیاری از نوجوانان و جوانان نیز با این مشکل روبهرو هستند. افزایش استفاده از تلفن همراه، رایانه و سایر نمایشگرهای دیجیتال، یکی از مهمترین دلایل افزایش شیوع این عارضه در سنین پایین محسوب میشود. تشخیص بهموقع و درمان مناسب میتواند از پیشرفت علائم، کاهش کیفیت بینایی و بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری کند.
فهرست مطلب
خشکی چشم چیست؟
خشکی چشم یکی از شایعترین بیماریهای سطح چشم است که زمانی ایجاد میشود که چشم نتواند اشک کافی تولید کند یا کیفیت اشک بهگونهای نباشد که سطح چشم را بهخوبی مرطوب و محافظت کند. لایه اشکی از سه بخش چربی، آب و مخاط تشکیل شده است و هرگونه اختلال در تولید یا تعادل این لایه میتواند باعث خشک شدن سطح چشم و بروز علائم مختلف شود.
اشک تنها برای مرطوب نگه داشتن چشم نیست؛ بلکه نقش مهمی در تغذیه قرنیه، محافظت از چشم در برابر گردوغبار، میکروبها و عوامل بیماریزا، کاهش اصطکاک هنگام پلک زدن و حفظ شفافیت دید دارد. زمانی که لایه اشکی عملکرد طبیعی خود را از دست بدهد، سطح چشم دچار التهاب و تحریک میشود و کیفیت بینایی نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
از مهمترین علائم اولیه خشکی چشم میتوان به احساس سوزش یا خارش، احساس وجود جسم خارجی یا شنریزه در چشم، قرمزی، اشکریزش غیرطبیعی، حساسیت به نور، خستگی چشم و تاری دید موقت اشاره کرد. این علائم معمولاً پس از استفاده طولانی از موبایل، رایانه یا قرار گرفتن در محیطهای خشک و دارای باد بیشتر میشوند و در صورت ادامهدار بودن، نیاز به بررسی توسط چشمپزشک دارند.
چرا خشکی چشم در جوانان بیشتر شده است؟
مهمترین عواملی که باعث افزایش شیوع خشکی چشم در سنین پایین شدهاند عبارتاند از:
- استفاده طولانیمدت از موبایل، تبلت و لپتاپ
- کاهش تعداد پلک زدن هنگام کار با نمایشگرها
- استفاده مداوم از لنزهای تماسی
- قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا، گردوغبار و دود
- خواب ناکافی و بیکیفیت
- استرس و فشارهای روانی
- قرار گرفتن در محیطهای دارای تهویه یا کولر
- مصرف برخی داروها که باعث کاهش ترشح اشک میشوند
- کمآبی بدن و مصرف ناکافی مایعات
مهمترین علائم خشکی چشم
از شایعترین علائم خشکی چشم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سوزش یا خارش چشم
- احساس وجود جسم خارجی یا شنریزه در چشم
- قرمزی چشم
- تاری دید موقت، بهویژه پس از مطالعه یا کار با نمایشگر
- اشکریزش بیش از حد بهدلیل تحریک سطح چشم
- حساسیت به نور (فتوفوبیا)
- خستگی چشم
- احساس سنگینی یا ناراحتی هنگام پلک زدن
چه افرادی بیشتر در معرض خشکی چشم هستند؟
برخی افراد به دلیل شرایط شغلی، سبک زندگی یا بیماریهای زمینهای، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به خشکی چشم قرار دارند. در واقع، علت خشکی چشم در جوانی در بسیاری از موارد به استفاده طولانی از نمایشگرها و عادتهای روزمره مرتبط است. گروههای پرخطر عبارتاند از:
- افرادی که ساعتهای طولانی از موبایل، تبلت یا کامپیوتر استفاده میکنند
- دانشجویان، کارمندان و افرادی که مدت زیادی مطالعه یا کار پشت میز دارند
- استفادهکنندگان از لنزهای تماسی
- افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی
- افرادی که خواب نامنظم یا ناکافی دارند
- افرادی که در محیطهای خشک، دارای تهویه یا آلودگی هوا فعالیت میکنند
چگونه از خشکی چشم پیشگیری کنیم؟
رعایت چند عادت ساده در زندگی روزمره میتواند تا حد زیادی از بروز یا تشدید خشکی چشم جلوگیری کند. هنگام استفاده از موبایل یا کامپیوتر بهتر است قانون 20-20-20 را رعایت کنید؛ یعنی هر ۲۰ دقیقه، حدود ۲۰ ثانیه به نقطهای در فاصله ۲۰ فوتی (حدود ۶ متر) نگاه کنید تا چشمها استراحت کنند. پلک زدن آگاهانه نیز به حفظ رطوبت سطح چشم و کاهش تبخیر اشک کمک میکند.
در صورت نیاز و با توصیه چشمپزشک، استفاده از اشک مصنوعی میتواند علائم خشکی را کاهش دهد. همچنین حفظ رطوبت محیط، نوشیدن آب کافی، کاهش زمان استفاده مداوم از نمایشگرهای دیجیتال و داشتن خواب کافی، از مهمترین راهکارهای پیشگیری از این عارضه هستند. اگر با وجود رعایت این نکات، علائم خشکی چشم ادامه پیدا کرد یا شدت یافت، بهتر است برای بررسی دقیقتر به مراکز تخصصی مانند کلینیک تخصصی چشم مصنوعی ماهان مراجعه کنید تا علت اصلی مشکل شناسایی و درمان مناسب آغاز شود.
جمعبندی
خشکی چشم در سنین پایین به یکی از مشکلات شایع دنیای امروز تبدیل شده است، اما با تشخیص بهموقع، اصلاح سبک زندگی و درمان مناسب میتوان از پیشرفت آن و بروز عوارض جدی جلوگیری کرد. اگر علائمی مانند سوزش، قرمزی، تاری دید یا احساس خشکی چشم برای مدت طولانی ادامه داشت، بهتر است بررسی تخصصی را به تعویق نیندازید. مراجعه به مراکز مجهز مانند مرکز تخصصی چشم مصنوعی ماهان میتواند به تشخیص دقیق علت خشکی چشم و انتخاب بهترین روش درمان کمک کند.
